اولین نشست تخصصی پیرامون «عارضه‌یابی عکاسی جنگ»

IMG_9482.jpg



اولین نشست از سلسه جلسات پیش‌بینی شده دربارۀ عکاسی جنگ با عنوان «عارضه‌یابی عکاسی جنگ» با حضور 16 عکاس جنگ تحمیلی و دیگر مهمانان عکاس در شهر یزد برگزار گردید. این جلسه که به بهانه حضور عکاسان برای کنگرۀ بزرگداشت 110 عکاس شهید در جنگ تحمیلی در شهر برپا شد، موضوع خود را به بررسی لزوم و ضروت مطالعه و واکاوی عکاسی جنگ اختصاص داد.

این نشست با مقدمه­ای که مجتبی کوچکی، از سوی انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس مطرح نمود، آغاز شد و در ادامه آقایان محسن راستانی و امیرعلی جوادیان از عکاسان جنگ تحمیلی، مباحث خود را دربارۀ موضوع نشست ارائه نمودند.

کوچکی در ابتدای جلسه از انگیزۀ انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس مبنی بر ورود این انجمن به مباحث مدیریت دانش در عکاسی جنگ گفت و روش‌های متعددی که انجمن سعی دارد این هدف را از طریق آنان میسر کند، به­طور اجمال معرفی کرد. در ادامه جلسه از جناب آقای راستانی درخواست شد تا نظرات خود را پیرامون ضرورت بررسی و مطالعه علمی دربارۀ عکاسی جنگ برای حاضرین مطرح کنند.

ایشان در آغاز به نوع شکل­گیری عکاسی جنگ در ایران و تجربه‌های اولیه آن و فقدان سازمان مدیریتی در این حوزه پرداختند. راستانی گفت: عکاسی جنگ هیچ‌گاه دارای سازمان سفارش­دهنده و حمایت کننده در ایران نبود و عکاسان بیشتر شوقی با این مقوله برخورد کردند. آنان از سر وظیفه و اشتیاقی که در جریان جنگ در خود یافتند، با تمام وجود وارد معرکه شدند. عکاسی جنگ بی‌امان و بی‌درنگ همانند جنگ خود را بر ما تحمیل کرد و مجال تعمق که چه باید بکنیم را از ما گرفت. عکاسان بیشتر از این­که سازمان‌های حمایتی­ و رسانه‌ها آنان را به رقابتی برای تولید عکس دعوت کنند و این رقابت موجب بالا رفتن کیفیت عکس‌ها شود، خود همه این وظیفه را برعهده گرفتند و به جای رسانه‌ها و سازمان‌ها هر عکاس در جنگ به تنهایی با هر بضاعتی که در خود داشت دست به رقابتی درونی زد تا عکس‌های بیشتر و تأثیرگذارتری تولید کنند.

وی خاطر نشان ساخت عکاسی دفاع مقدس بدون حضور افراد حرفه‌ای، هدف‌گذاری حرفه‌ای و نظام حرفه‌ای شکل گرفت و در طول دفاع مقدس حتی برنامه‌ای برای استفاده حرفه‌ای از عکس‌های جنگ در جهت تحریک مردم وجود نداشت.

آقای راستانی در ادامه به مراکز فرهنگی تأثیرگذار و تصمیم گیرنده در جامعه هشدار داد که تقدس­ بخشیدن و یک­سویه به تحلیل عکس­ها و آثار جنگ رفتن در آینده ما را با بحران هویت و سئوالات بسیار سخت­تری که از نسل آینده روبرو خواهد کرد.

راستانی یادآور شد ساز و کار حرفه‌ای در کنار انگیزه‌ها و عوامل اقتصادی، عامل اساسی رونق رسانه‌ها در سراسر جهان هستند که در ایران وجود ندارد. در نتیجه عکاسی جنگ نیز مبتنی و متکی بر ذوق شخصی است، هر چه این ساز و کار دیرتر شکل بگیرد، دیرتر به نتیجه خواهد رسید و حتی ممکن است بر اثر کوتاهی در اقناع نسل‌های آینده با استفاده از ابزاری مثل عکس‌های دفاع مقدس خود این حقیقت بزرگ مورد انکار قرار گیرد.

محسن راستانی خواستار مشارکت همه نخبگان فرهنگی و متخصصان نشانه‌شناس و پدیدار شناس در مباحث جدی پیرامون عکاسی دفاع مقدس و تفاوت‌های آن با عکاسی جنگ در سراسر جهان شد و پردازش تئوریک این تجربه را اقدامی در جهت انتقال دستاوردهای هنری جنگ تحمیلی در راستای الگوسازی رفتاری و پیشگیری از افول انگیزه‌های قهرمانانه در نسل‌های آتی دانست.

در ادامه جلسه از آقای امیرعلی جوادیان خواسته شد که از تجربۀ خود در عکاسی جنگ تحمیلی بگوید؛ جوادیان بعد از این­که با بخش عمده‌ای از بحث‌های مطرح شده مخالفت کردند، فرمودند: که عکاسان جنگ همانند دیگر اقشار مثل پزشکان و... در جنگ حاضر شدند، عکس گرفتند و ادای دِین کردند، خیلی لازم نیست مسائل این‌چنینی را این‌قدر پیچیده کنیم. در ادامه ایشان دربارۀ این­که مسئله‌ای چون انسان­شناسی و رابطه انسان با هنر، موضوع پایه‌ای‌تر و جدی‌تری است به بحث دربارۀ این موضوع پرداختند. جوادیان معتقد است سه رأس هرمیِ عقلانیت، احساس و اشراق، مثلثی را تشکیل می­دهند که بالاترین آموزه‌های هنری برای هنرمند شدن یک انسان را در خود دارد.

ادامه بحث پیرامون عارضه­یابی عکاسی جنگ که حدود دو ساعت نیز طول کشید، به دلیل کمبود وقت به جلسات موکول شد تا در فرصت‌های دیگر با مشارکت بیشتر عکاسان جنگ تحمیلی این موضوع پیگیری شود.

لازم به یادآوری است که کنگره 110 شهید عکاس تلاش کرده تا با شناسایی دقیق عکاسانی که در جنگ تحمیلی و بعد از آن به ثبت عکس پرداخته‌اند، و در این مسیر جان خود را از دست داده‌اند، به جان­گذشتگی این بزرگ‌مردان ادای دِین نموده و تلاش دارد تا با تحقیق و مطالعه مستمر، فهرستِ اطلاعاتی مدون از این گروه تولید نماید.

بازگشت به صفحه رویدادها